Prawą stroną literatury polskiej

„«Prawa strona literatury», rozumiana przez Urbanowskiego jako kolekcja tekstów zaświadczających o poglądach i postawach przedstawicieli wydzielonej przezeń «formacji intelektualnej» (i artystycznej), odwiedzana była przez znawców literatury współczesnej znacznie rzadziej niż «strona lewa», która w czasach PRL-u – nawet w swych miernych dokonaniach – została szczegółowo opisana. Maciej Urbanowski przezwycięża uprzedzenia, proponuje próby empirycznych sprawdzeń. Czytaj więcej

Udostępnij to:

18 brumaire’a Ludwika Bonaparte

18 brumaire’a Ludwika Bonaparte to klasyka eseju politycznego. W tym pisanym z polemicznym zacięciem, przesyconym szyderczym poczuciem humoru, pełnym literackich i historycznych odniesień tekście Karol Marks analizuje mechanizmy polityczne i społeczne, które umożliwiły Ludwikowi Bonaparte wykorzystanie rewolucji lutowej 1848 roku i ogłoszenie się cesarzem.
Esej Marksa jest jednak nie tylko błyskotliwą analizą sytuacji we Francji w latach 1848–1851 – to także opis pewnych stale powtarzających się w demokracji mechanizmów. Czytaj więcej

Udostępnij to:

Ścieżką obok drogi. Część 1

Lektura najnowszej książki Michalkiewicza może porazić bezwzględnym obnażeniem mechanizmów rządzących polską polityką, gospodarką i życiem publicznym. Michalkiewicz konsekwentnie i logicznie udowadnia swoją tezę, że Polska jest areną rozgrywek służb specjalnych, czyli razwiedki, z różnych krajów: od Rosji (przedtem ZSRR), przez Niemcy, Izrael, aż do USA. W zależności od sytuacji politycznej na świecie, Polska przechodzi „z rąk do rąk” różnych służb. Czytaj więcej

Udostępnij to:

Literacki almanach alkoholowy

Dobra literatura tak jak alkohol potrafi uzależnić i przenieść w odmienne stany świadomości. A gdyby tak obie rzeczy połączyć? Wtedy powstałaby mieszanka piorunująca, która zadowoli zarówno mola książkowego, jak i amatora napojów wyskokowych. Efektem takich alchemicznych poszukiwań jest Literacki almanach alkoholowy, będący kompendium wiedzy na temat alkoholowych gustów wybitnych pisarzy i stworzonych przez nich postaci. Czytaj więcej

Udostępnij to:

Warszawski krąg Dymitra Fiłosofowa

Dymitr Fiłosofow (1872-1940), wybitny rosyjski krytyk i eseista, od 1920 roku był emigrantem w Polsce. Piotr Mitzner na podstawie rozproszonych wspomnień, listów i notatek przedstawia krąg jego warszawskich znajomości i przyjaźni. Fiłosofow był mistrzem Józefa Czapskiego, doradcą politycznym Józefa Piłsudskiego i uważnym lektorem utworów Marii Dąbrowskiej, Juliana Tuwima. Zostawił wyraźne ślady w kulturze polskiej. Czytaj więcej

Udostępnij to:

Śladami bezpieki i partii. Studia – źródła – publicystyka

Obszerny tom Śladami bezpieki i partii jest niejako kontynuacją zbioru Oczami bezpieki (Kraków 2004). Przyświeca jej ten sam pomysł – chęć zebrania w jednym tomie najważniejszych tekstów autora z ostatnich lat, rozproszonych po różnych czasopismach naukowych, pracach zbiorowych oraz gazetach i tygodnikach. Zostały one jednak poprawione i uzupełnione, przez co stały się bardziej aktualne. Jak napisał we wstępie Sławomir Cenckiewicz „Śladami bezpieki i partii to kolejny mały krok na drodze do odsłonięcia prawdy o Polsce Ludowej”. Czytaj więcej

Udostępnij to:

Rewizja procesu Józefiny K. i inne lektury od zera

Na książkę składa się trzynaście esejów poświęconych dwudziestowiecznym autorom. Są to: F. Kafka, S.J. Agnon, B. Schulz, P. Celan, E. Jabes, T. Parnicki, W.G. Sebald, T. Bernhard, V. Nabokov, J. Bowles, B. Chatwin, W. Benjamin, M. Chabon.
Książkę scalają trzy zasadnicze tematy: pytanie o obecność i kształt pewnych motywów tradycji judaistycznej; kwestia kondycji wygnańca, emigranta i podróżnika; wreszcie związki między tymi dwoma wątkami a samą praktyką pisarską. Czytaj więcej

Udostępnij to:

Spotkanie z Ablem

Spotkanie z Ablem to najnowszy tom z serii Dzieł Mieczysława Porębskiego. Otwierają go teksty pochodzące z lat 80. i 90., kończą rozmowy z początku XXI wieku. To sugestywne portrety artystów, głębokie analizy wystaw, komentarze przemian społeczno-kulturowych. Ułożone chronologicznie eseje dotyczą konkretnych osób i wydarzeń, ale przenika je ponadczasowa refleksja na temat historii, bez której sztuka w pełni istnieć nie może. Czytaj więcej

Udostępnij to:

Niewidzialna wojna szpiegów

„Niewidzialna wojna szpiegów” to zbiór esejów popularyzujących historię starcia służb specjalnych USA i ZSRR. Książka napisana z rozmachem, znawstwem i wciągająca czytelnika lekkością pióra stanowi zarys jednego z kluczowych frontów zimnej wojny. Powstałe na przestrzeni kilku lat, składające się nań artykuły, stanowią raczej ilustrację natury omawianej problematyki, niż wyczerpujące studium zagadnienia. Czytaj więcej

Udostępnij to:

Sny o aniołach i diabłach

Nauki humanistyczne, u których podstaw leży znajomość historii, są potrzebne głównie po to, by ciągle przypominać ludziom o rzeczach dobrych i złych, o ideach, czynach i wynalazkach godnych pochwały i haniebnych. Przecież mamy wyobraźnię nastawioną na przeżywanie przeszłości po to, byśmy mogli, posiadając doświadczenie historyczne, posuwać się ku przyszłości świadomie, bez strachu i bez zbytniej zuchwałości. Czytaj więcej

Udostępnij to: